Sustainable Footprint
Het project SUSTAINABLE FOOTPRINT is ontwikkeld op basis van het idee van de 'ecologische voetafdruk' (tegenwoordig in Nederland ook bekend onder de naam 'mondiale voetafdruk'). In het boek van de Canadezen Wackernagel en Rees( "Your Ecological Footprint", 1996) die het model bedachten, wordt het oppervlak productief land, dat een mens - of een gemeenschap (stad, land, bedrijf) - nodig heeft voor zijn consumptie, als maat gebruikt voor de duurzaamheid van iemands leefwijze. Bij het werken met dit idee met mensen uit de Derde Wereld (met name Indonesië) bleek dat het model weliswaar zeer goed is voor educatief gebruik in de rijke landen, maar niet bruikbaar is voor leerlingen in de Derde Wereld en meer algemeen in de tropen. Hun 'voetafdruk' kan door armoede, maar ook door het klimaat, klein zijn, terwijl er toch ernstige aantasting van het natuurlijk milieu plaats vindt (zoals ontbossing, vernietiging van koraalriffen en mangroven). Daarom wordt in dit project niet zozeer gekeken naar de grootte van de voetafdruk, maar naar de vraag, welk effect iemands leefwijze heeft op het leven van mensen elders en in de toekomst, en naar de vraag hoe lang iemand voetafdruk zal blijven staan. De boodschap is: probeer de wereld (hier en elders) prettig bewoonbaar te houden ook voor toekomstige generaties.

Het project bestaat uit een website (www.sustainablefootprint.org) waar in het Nederlands en het Engels (deels ook in het Indonesisch) materiaal te vinden is waarmee klassen - of andere groepen jongeren - aan de slag kunnen om te leren over duurzame ontwikkeling, gebaseerd op thema's uit het eigen dagelijks leven. Een deel van het materiaal is opgezet voor Probleem-Gestuurd Onderwijs (PGO): een groepje leerlingen krijgt een kort verhaaltje over een situatie, die henzelf ook kan overkomen, en gaat onderzoeken welke vragen rond duurzaamheid deze situatie oproept, en vervolgens proberen antwoorden op deze vragen te vinden. Tot slot presenteren ze de resultaten, oplossingen, e.d voor de rest van de groep en beginnen misschien aan een activiteit om het probleem daadwerkelijk in hun eigen omgeving op te lossen. Zowel voor de leerlingen als voor de docenten, die dit proces begeleiden, is een uitgebreide handleiding op de site te vinden.

Daarnaast biedt de site materiaal voor diverse lessen de themalessen, die ook op een meer conventionele wijze gegeven kunnen worden (maar altijd moeten de leerlingen zelf op zoek naar informatie). Beide typen lesmateriaal zijn zo opgezet dat ze de klas kunnen inspireren om zelf in actie te komen of hun eigen leefwijze duurzamer te maken.

De site biedt ook een quiz waarmee mensen in korte tijd globaal hun voetafdruk kunnen bepalen en ongemerkt leren welke aspecten van hun leefwijze daarvoor van belang zijn; ook kunnen (jongere) leerlingen vaststellen hoeveel voetbalvelden hun leefwijze vergt.
Verder is er een schat aan informatie op de site te vinden: over elk relevant onderwerp is er een lijstje goede links.
De rubriek 'nieuws' wordt regelmatig aangevuld met berichten uit de hele wereld, die geschikt zijn om aan de hand van de aangegeven methode lessen mee te ontwikkelen.

Tijdens workshops in Indonesië zijn casussen aangedragen door de Indonesische deelnemers die aansluiten bij het leven in de tropen. Deze zijn in het Engels en Indonesisch op de site te vinden. Dit is materiaal vanuit het perspectief van derdewereldlanden. Zo zijn er ook casussen vanuit Kenia. De leerlingen van de bovenbouw vinden op de Engelse versie nieuws en casussen, die niet op de Nederlandse versie te vinden zijn. (Zoals ook veel interessante websites in het engels gelezen moeten kunnen worden.)

De website moedigt jongeren aan om ook onderling contact te zoeken en na te gaan wat hun leefpatroon betekent voor leeftijdsgenoten elders. Bijvoorbeeld bij een casus over garnalen kunnen leerlingen hier (in west Europa) gaan uitzoeken wat de garnalenkwekerijen in een land als Indonesië voor de gewone mensen betekenen: vooral werkgelegenheid?, of juist afbraak van het dorpsleven en vernietiging van de ecosystemen van de kustgebieden?.
Omdat in de derdewereldlanden niet op elke school computers te vinden zijn, wordt al het materiaal zodanig aangeboden, dat het gemakkelijk kan worden uitgeprint en zo ook bruikbaar is voor scholen en jeugdgroepen die niet over de moderne middelen beschikken.

De site wordt in meer dan 25 landen bezocht en gebruikt,duizenden mensen (meestal jongeren) uit circa 15 landen hebben de quiz met succes uitgevoerd en een certificaat met een wens voor een duurzame toekomst op de site geplaatst.

www.sustainablefootprint.org

contactpersoon: Loes Pihlajamaa